Κλασικός Μοντερνισμός και η Τέχνη της Ριζοσπαστικής  Δεξιάς
Του Jonathan Bowden

Επιμέλεια κειμένου: Alex Kurtagić
Μετάφραση: Lohengrin
Σημείωμα του επιμελητού:  Το ακόλουθο κείμενο είναι απόσπασμα από το βιβλίο του Jonathan Bowden υπό τον τίτλο « Heat». Το συνέγραψε στην ηλικία των 30 ετών, μεταξύ Ιουλίου και Σεπτεμβρίου του 1992. Το κείμενο ανηπαρήχθη όπως εμφανίζεται, ελαφρώς  τροποποποιημένο ως προς την ορθογραφία και τα σημεία στίξεως.
Πηγή: counter-currents.com

*

Αυτό φέρνει στην επιφάνεια ένα δίλημμα, δηλαδή την διάκριση μεταξύ πολιτικού και λογοτεχνικού εξτρεμισμού. Αυτή είναι η διάκριση ή ανακολουθία, εάν υφίσταται τέτοια, μεταξύ της προσδοκίας, της σκέψεως και της εκφράσεως μίας συγκεκριμένης επιθυμίας και της πολιτικής πραγματοποιήσεως. Πράγματι, ο Stephen Spender¹ ήταν ταχύς να παρατηρήσει στην εισαγωγή του στο βιβλίο του Alistair Hamilton²  «The Appeal of Fascism: Fascism and the Intellectuals» , ότι υφέρπει ένα μεγάλο ποσοστό ενοχής για την ανταπόκριση της Αριστεράς στον Φασισμό κατά την δεκαετία του τριάντα-δηλαδή η προσέγγισή του με τον κομμουνισμό, μεταξύ άλλων, θα μπορούσε να εξηγηθεί από την εγγύτητα, την οποίαν είδε, μεταξύ των διανοητικών χειρονομιών και του ανορθολογισμού της ριζοσπαστικής Δεξιάς.
Κατά μία έννοια ο Spender είχε αναγνωρίσει, ότι ένα τεράστιο ποσοστό αντι-αστικού συναισθήματος και Ρομαντικής επάρσεως-ολόκληρο το σάρωμα του Ρομαντισμού, του Συμβολισμού και της Παρακμής- είχε την ρίζα του σε «φασιστικά» συναισθήματα. Έπρεπε να παραδεχθούμε, ότι αυτή ήταν μία κάπως σαρωτική δήλωση, αλλά δεν ήταν απολύτως ανακριβής. Διότι όπως με τον Συμβολιστή και παρακμιακό φιλελεύθερο αναρχικό Octave Mirbeau και με τον Κήπο του των Ικετών, ένα τεράστιο ποσοστό της Ρομαντικής ρητορικής ήταν αστική αντί-αστική. Με άλλα λόγια, ήταν τόσο ριζοσπαστική, ώστε σύντομα άρχισε να απομακρύνεται από την τάξη, η οποία την γέννησε, δηλαδή από την μεσαία τάξη. Ήταν η κατανόηση του Spender (με έναν στοιχειώδη τρόπο) της θέσεως, την οποίαν χρησιμοποίησε  αργότερα ο Γκέοργκ Λούκατς με πιο δυναμικό τρόπο (δηλαδή στο «Η καταστροφή του Ορθού Λόγου») που μετέτρεψε αυτόν τον ποιητή σε έναν ομοφυλόφιλο Μπολσεβίκο, σε μια ροζ απόχρωση του κόκκινου – σε μέλος της Homintern³ . Ωστόσο, ο Spender αντιλήφθηκε ένα θεμελιώδες σημείο, το οποίο συχνά παραβλέπεται, και αυτό έχει να κάνει με τους μορφωμένους προπάτορες του κλασικού φασισμού. Είναι σαν - τουλάχιστον σε ένα επίπεδο συνειδήσεως - όλο το έργο μιας ρομαντικής, προ-μοντέρνας, αντι-μοντέρνας, αντιφιλελεύθερης και αντιβικτωριανής περιβολής προμήνυε ένα κλασικό όραμα της Δεξιάς. Εισχώρησε ακόμη και στα πρώτα στάδια του μοντερνισμού - όπου έγινε μια προσπάθεια να ξεκαθαριστεί η «παρακμιακή» επίδραση του Υψηλού Ρομαντισμού με κάποιον αιχμηρό πρώιμο μοντερνισμό, αν όχι με νεοκλασικισμό με τη σύγχρονη ενδυμασία. Όθεν το γεγονός ότι οι Lewis, Pound, Eliot και Hulme ήταν «ξινισμένοι» Ρομαντικοί,  κυνικοί μεταρομαντικοί, εάν θέλετε. Άνδρες που είδαν τον Ρομαντισμό με μία παραφουσκωμένη χαιρεκακία.
Ήταν μια πικρή και διεστραμμένη μορφή του μοντερνισμού, που κοίταξε στο παρελθόν καθώς το κατέστρεψε, και στο μέλλον,  καθώς επαναπροσδιορίσθηκε μαζί με αυτό για λογαριασμό μορφών του παρελθόντος. Ως αποτέλεσμα, ο κλασικός πρώιμος μοντερνισμός είχε δύο πτυχές συγκρούσεως εντός του. Η μία από αυτές προχώρησε σε μια ανάλυση καθαρής μορφής - την αρχιτεκτονική της τυπικής ανακρίβειας - όπου το μόνο που έχει σημασία είναι η εξέταση ενός συγκεκριμένου τύπου φόρμας· ένα φορμαλιστικό κριτήριο, μια λογαριθμική άσκηση σε συνάρτηση με την πιθανότητα της γεύσεως – διά της οποίας η σύγχρονη τέχνη παράγεται μέσω του Σουρεαλισμού και στο ματαιωμένο προγενετικό και επιλόχειό  του (Ντανταϊσμός) σε μια εκτίμηση του χρώματος, της αφής και της εργαλειακής φύσεως μιας μορφής ενός οράματος. Όταν δεν απέμεινε τίποτα να πούμε - όταν η τέχνη είχε στειρωθεί από την φύση της φωτογραφικής εικόνας, από τη μία πλευρά, και από την αδυναμία ουσιαστικής εκφράσεως σε έναν «αστικό κόσμο», από την άλλη. (Το τελευταίο σύμφωνα με έναν συγκεκριμένο τύπο μινιμαλιστικής μαρξιστικής αισθητικής· το είδος του πράγματος, το οποίο  μια αντορνική⁴ παρωδία από μόνη της.)
Ενώ μια άλλη τάση στον μοντερνισμό δεν έχει ακόμη διερευνηθεί και αυτή είναι ο πρωτοκλασικισμός , που οδήγησε τους πρώτους μοντερνιστές να πειραματισθούν με την δυνατότητα μίας επιστροφής στην κλασική απλότητα χάρη σε μια μοντερνιστική αισθητική. Αυτός ήταν ο λόγος,  για τον οποίο ένας μεγάλος αριθμός πρώιμων μοντερνιστών, όπως ο Epstein και ο Gaudier-Brzeska (των οποίων το έργο εξόργισε τους παραδοσιοκράτες), ενδιαφερόταν τόσο πολύ για την καθαρότητα της κλασικής μορφής - την αισθητική απλότητα και την αναλογία της.  Παρομοίως, οι σύγχρονοι κλασικιστές ιδιαίτερως υψηλού μοντερνιστικού και ατομικιστικού χαρακτήρος, όπως ο Maurras and T. E. Hulme, κήρυξαν μια νέα μορφή τέχνης, η οποία ήταν λιτή, γραμμική, ορθογώνια και αρσενική. Από ορισμένες απόψεις, αυτή η προδιάθεση παρέπαιε στην αιχμή δύο αντικρουόμενων πολιτιστικών οραμάτων. Από τη μία πλευρά, επιθυμούσε να επιστρέψει στην εποχή πρό του Ρομαντισμού, από την άλλη, ήθελε να αναδημιουργήσει τα πάντα ξανά με έναν τρόπο, με τον οποίον δεν είχε γίνει ποτέ πριν. Όπως φαίνεται από την προβαλλόμενη καριέρα διαφόρων μοντερνιστών, η σύγχρονη αισθητική θα μπορούσε να προχωρήσει μόνον τόσο, όσο ένας μεγάλος αριθμός θα εξαφανιζόταν στην θέα της απόλυτης νεωτερικότητας. Αυτό σχετίζεται με μια θλιβερή σύνοψη του πλήρους μοντερνισμού, ο οποίος εισήλθε σε μια μορφή επαναλαμβανόμενου στύλ· απόλυτη μορφή κατά την επιδίωξη της απουσίας της, η απουσία μορφής μιας αισθητικής που ασχολείται δεν ασχολείται με τίποτα άλλο, παρά μόνον με την πιθανότητα μίας ανακρίβειας. Ως εκ τούτου, το γεγονός ότι οι Λιούις, Νταλί, Μαρινέττι, ντε Κίρικο, Roberts, Gaudier-Brzeska και πολλά άλλοι σταδιακά απομακρύνθηκαν  από τον μοντερνισμό – ο Νταλί προς μια συμβολική, κλασική, νεο-ρομαντική μορφή εικονογραφίας, δηλαδή τη θρησκευτική ζωγραφική, και ο Λιούις⁵ προς τη μοντερνιστική μορφοποίηση, την εκφραστική γραμμικότητα, την αντίθεση στην αφαίρεση και την τύφλωση. Επίσης, το τελευταίο επρόκειτο να αποκηρύξει μια μορφή αισθητικής ματαιότητος, τον εγκαταλελειμμένο σκοπό του μηδενιστικού μοντερνισμού - δηλαδή, την απόλυτη έλλειψη νοήματος της κενής αφαιρέσεως· την επιδίωξη ενός τύπου μορφής που δεν είχε τίποτα να επικοινωνήσει - στο βιβλίο του, που ήταν επίσης μια μορφή αναιρέσεως, δηλαδή το «The Demon of Progress in the Arts».
Μπορούμε, λοιπόν, να πούμε, ότι υπήρχε μια μορφή υπολειπόμενου κλασικισμού στον πρώιμο μοντερνισμό, τον οποίον  αργότερα απέρριψε. Αυτός ο τύπος τέχνης είτε έθεσε τον μοντερνισμό στην υπηρεσία ενός νεοκλασικού κράτους, π.χ. ο φουτουρισμός στην Φασιστική Ιταλία, είτε αγκάλιασε τον πλήρως ενηλικιωμένο παραδοσιακό νεοκλασικισμό στο στύλο του Άρνο Μπρέκερ  και την επιστροφή σε μια νατουραλιστική μορφή νεο-Grec⁶  τέχνης. Αυτό ήταν ένα είδος αντεπαναστάσεως σε σχέση με τον μοντερνισμό· μια αναμορφωτική μορφή αντι-μεταρρυθμίσεως - ένας τύπος ευρωπαϊκού νεωτερισμού που ήταν αντι-μοντερνιστικός, μια σύγχρονη μορφή μη τυπικών κριτηρίων, ούτε ακαδημαϊκή ούτε αντι-ακαδημαϊκή. Ήταν μια μορφή αντι-φορμαλιστικής, αντι-μπολσεβικικής επαναστατικής παραδόσεως σε σχέση με την καλλιτεχνική διαδικασία. Αυτό που έγινε γνωστό - κάπως βάναυσα - ως «ναζιστική τέχνη».
Πράγματι, είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί, ότι μετά τον πόλεμο, μετά την ήττα, αυτά οι διάφορες πτυχές συναντήθηκαν ξανά, έστω με τη μορφή φιλίας μεταξύ των διαφόρων πρωταγωνιστών - δηλαδή, των ασκούντων μια μορφή πρώιμου μοντερνισμού που είχε μια κλασική μεροληψία και των ξεκάθαρων νεοκλασικιστών, που αποτελούσαν την ριζοσπαστική και ταλαντούχο πρωτοπορία ενός τύπου καλλιτεχνικού παραδοσιασμού· ενός επαναστατικού καλλιτεχνικού παραδοσιασμού, εντούτοις.  Αναφερόμαστε στους  Μπρέκερ, Νταλί, Fuchs, Πάουντ, Κοκτώ, Hauptmann, Σελίν, τα μέλη της οικογένειας Βάγκνερ, τον Σπέερ (έστω αναδρομικά), και την σταδιακή επανεκτίμηση του Βορτικισμού και του Φουτουρισμού - καθώς τα πολιτικά πάθη που οδήγησαν στην αντιπολίτευση κατά άρχισαν να ξεθωριάζουν.

Σημειώσεις του μεταφραστού
1. Sir Stephen Harold Spender, Βρετανός ποιητής, μυθιστοριογράφος και δοκιμιογράφος, περιστασιακός ομοφυλόφιλος και αντιφασίστας
2. Βρετανός ιστορικός
3. λογοπαίγνιο, λέξη που προκύπτει από το Homsexual και την Comintern, ήτοι την Κομμουνιστική Διεθνή
4. Τέοντορ Λούντβιχ Βισενγκρούντ-Αντόρνο, Γερμανός, εβραϊκής καταγωγής, κοινωνιολόγος, φιλόσοφος, μουσικολόγος, και συνθέτης και μέλος της Σχολής της Φρανκφούρτης.
5. Αναφέρεται στον Πέρσι Γουίνταμ Λιούις (Percy Wyndham Lewis), Άγγλο εθνικιστή συγγραφέα και ζωγράφο. Φίλος  του Έζρα Πάουντ , δημιουργός του κινήματος του Βορτικισμού (vorticism), το μανιφέστο του οποίου υπέγραψαν μεταξύ άλλων ο Έζρα Πάουντ και ο γλύπτης Ανρί Γκαρντιέ Μπρζέσκα, ο οποίος σκοτώθηκε πολεμώντας γενναία κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο Λιούις υπήρξε διευθυντής του περιοδικού εικαστικών τεχνών «Tyro» την περίοδο 1921-22 και του λογοτεχνικού εντύπου «The Enemy» την περίοδο 1927-29. Έγραψε περισσότερα από σαράντα βιβλία, μυθιστορήματα, διηγήματα, άρθρα και δοκίμια, πολεμικές και ποιητικές συλλογές, ενώ ζωγράφισε πλήθος από πίνακες και ανανέωσε την τέχνη του πορτραίτου.
6. Πρόκειται για μία νεοκλασική αναβίωση στην αρχιτεκτονική και τις τέχνες, η οποία ευδοκίμησε στην Γαλλία κατά την διάρκεια της Δεύτερης Αυτοκρατορίας (1852–1870) και τις Η.Π.Α.  

 

Σε εποχές αριστοκρατικές, αυτό που είναι πολύτιμο, είναι ανεκτίμητο. Σε δημοκρατικούς καιρούς, αυτό που είναι ανεκτίμητο, δεν έχει αξία.

Nicolas Gomez Davila

Η γερμανική αντίσταση βρίσκεται εκεί,  όπου αναλαμβάνει κάποιος την ευθύνη,  οτι η κοινωνικο-επαναστατική πολιτική δράση δεν στερείται των κρυφών  εθνικο-επαναστατικών προθέσεων, ότι η ανατροπή της αστικής κοινωνίας είναι ταυτοχρόνως  η απαρχή της αναστάσεως της Γερμανίας.

Ernst Niekisch, Ο Πολιτικός Χώρος της Γερμανικής Αντιστάσεως, 1931

Διαβάζουμε συχνά στις ημέρες μας για την γενναιότητα ή για το θράσος, με το οποίο κάποιοι επαναστάτες επιτίθενται σε κάποια πεπαλαιωμένη τυραννία ή σε μια απαρχαιωμένη δεισιδαιμονία. Δεν υπάρχει στην πραγματικότητα  καθόλου θάρρος στην επίθεση κατά πεπαλαιωμένων ή απαρχαιωμένων πραγμάτων, περισσότερο από το να προσφερθούμε να αντιμετωπίσουμε την γιαγιά κάποιου. Ο πραγματικά θαρραλέος άνθρωπος είναι αυτός που αψηφά τυραννίες νέες όπως το πρωί και δεισιδαιμονίες φρέσκες όπως τα πρώτα λουλούδια.

Η πραγματική εξίσωση είναι «δημοκρατία» = διακυβέρνηση από παγκόσμιους χρηματοπιστωτές. Το κύριο χαρακτηριστικό των σύγχρονων κυβερνήσεων είναι, ότι δεν γνωρίζουμε ποιος κυβερνά, περισσότερο de facto παρά de jure. Βλέπουμε τον πολιτικό και όχι τον χρηματοδότη του και ακόμα λιγότερο τον  χρηματοδότη του χρηματοδότου, ή το σημαντικότερο όλων , τον τραπεζίτη του χρηματοδότου. Ενθρονισμένος υπεράνω όλων κατά τρόπον άνευ προηγουμένου καθ’ όλο το παρελθόν, είναι ο κεκαλυμμένος προφήτης της οικονομίας, επηρεάζοντας όλους τους ανθρώπους με ένα είδος μαγείας και δίδοντας χρησμούς σε μια ακατανόητη  από τον λαό γλώσσα.

Το να  αποκολληθείς  κομψά από τον κόσμο · το να δώσεις περίγραμμα και χάρη στην θλίψη· μια μοναξιά με στυλ· μια βόλτα που δίνει ρυθμό στις αναμνήσεις·  βαδίζοντας προς το άυλο· με την ανάσα στα τρεμάμενα περιθώρια των πραγμάτων· το παρελθόν αναγεννημένο στην υπερχείλιση των ευωδιών· η οσμή, μέσω της οποίας κατακτάμε τον χρόνο·  το περίγραμμα των αόρατων πραγμάτων· οι μορφές του άυλου· το να εμβαθύνεις στο άυλο· να αγγίξεις τον κόσμο που μεταφέρεται από την οσμή· μυρωδιά· εναέριος διάλογος και ολισθαίνουσα διάλυση· το να κολυμπάς στον δικό σου αντανακλώμενο  κατακερματισμό…

Είμαι το είδος του ανθρώπου, ο οποίος έχει αλλάξει εντελώς υπό την επίδραση της οδύνης, παρόλο που αυτός ο μετασχηματισμός ενδέχεται απλώς να είναι η εντατικοποίηση των στοιχείων, που υπάρχουν ήδη εκεί. Ούτως ενισχυμένα, έδωσαν μια εντελώς νέα προοπτική για την ζωή. Πιστεύω ξέφρενα και φανατικά στις αρετές της οδύνης και του άγχους, και πιστεύω σε αυτές επειδή, μολονότι έχω υποφέρει και έχω απελπισθεί πολύ, έχω εντούτοις αποκτήσει μέσω αυτών μια αίσθηση του δικού μου πεπρωμένου, ένα είδος παράξενου ενθουσιασμού για την αποστολή μου. Στα ύψη της πιο τρομαχτικής απελπισίας, βιώνω την χαρά να έχω πεπρωμένο, να ζώ μια ζωή διαδοχικών θανάτων και μετασχηματισμών, να μετατρέπω κάθε στιγμή σε σταυροδρόμι. Και είμαι υπερήφανος που η ζωή μου ξεκινά με τον θάνατο, σε αντίθεση με την πλειονότητα των ανθρώπων, που τελειώνουν με τον θάνατο. Νιώθω σαν ο θάνατός μου να ήταν στο παρελθόν και το μέλλον μου φαίνεται σαν ένα είδος προσωπικού φωτισμού.

Emil Cioran

 

Wyndham Lewis

Εσύ ως Φασίστας υπερασπίζεσαι τον μικρό έμπορο εναντίον της αλυσίδας καταστημάτων, τον αγρότη εναντίον του τοκογλύφου, το έθνος, μεγάλο ή μικρό, εναντίον του υπερ-κράτους, την ατομική επιχείρηση εναντίον της Μεγάλης Επιχειρήσεως, τον τεχνίτη εναντίον της Μηχανής, τον δημιουργό εναντίον του μεσάζοντος, όλους όσους ευημερούν  με την ατομική προσπάθεια και τον δημιουργικό μόχθο εναντίον όλων εκείνων, οι οποίοι ευημερούν στο αφηρημένο περιβάλλον των Υψηλών Οικονομικών Κύκλων  ή του θεωρητικού θορύβου του Διεθνισμού.

British Union Quarterly, 1937

*

Ο καθένας σήμερα τοποθετείται  κάπου στην Αριστερά: όλοι εκτός από τον φασισμό, ο οποίος είναι μια φατρία της ακραίας και μαχητικής Αριστεράς, που εξεράγη πέριξ της Δεξιάς και ώρμησε μέσα από αυτήν, όπως ήταν – περιέπλευσε, άλλαξε εντελώς κατεύθυνση. 

The Art of Being Ruled

 

 

Απομονωτισμός και Παν-Παρεμβατισμός

Του Carl Schmitt από το έργο του «Αλλάζοντας την δομή  του Διεθνούς Δικαίου», 1943

Πηγή: counter-currents

Μετάφραση: Greg Johnson

Μετάφραση από τα αγγλικά: Lohengrin

Η αμερικανική προσποίηση του σχηματισμού ενός νέου και αδιάφθορου κόσμου ήταν ανεκτή για τους άλλους,  όσο παρέμενε συνδεδεμένη με πολιτικές απομονώσεως. Μια παγκόσμια γραμμή που διαιρεί τον κόσμο με δυαδικό τρόπο υπό όρους καλού και κακού είναι μια γραμμή βασισμένη σε ηθικές αξίες. Όταν δεν περιορίζεται αυστηρώς στην άμυνα και στην αυτο-απομόνωση, καθίσταται μόνιμη πολιτική πρόκληση στην άλλη πλευρά του πλανήτη.

Αυτό δεν είναι ένα απλό πρόβλημα λογικής συνέπειας ή καθαρής εννοιολογικής λογικής, ούτε, επιπλέον, πρόβλημα ευκολίας ή σκοπιμότητας ή θέμα νομικής συζητήσεως σχετικά με το ζήτημα, εάν το Δόγμα Monroe είναι νομική αρχή ή πολιτικό μέγιστο. Το ερώτημα που τίθεται είναι στην πραγματικότητα ένα πολιτικό δίλημμα, από το οποίο ουδείς, ούτε αυτός που σχεδιάζει την γραμμή ούτε ο υπόλοιπος κόσμος, μπορεί να δραπετεύσει.

Μια γραμμή αυτο-απομονώσεως καθίσταται ακριβώς το αντίθετο την στιγμή που γίνεται  μια γραμμή διακρίσεως ή αποκλεισμού από τον υπόλοιπο κόσμο. Ο λόγος είναι, ότι η διεθνής νομική ουδετερότητα που αντιστοιχεί σε αυτήν την γραμμή αυτο-απομονώσεως είναι το ευρωπαϊκό διεθνές δίκαιο του 18ου και του19ου αιώνος.

Όταν η απόλυτη ουδετερότητα, η οποία είναι απαραίτητη για την αυτο-απομόνωση, είναι ελαττωματική, ο απομονωτισμός γίνεται μια αρχή απεριόριστης παρεμβάσεως που αγκαλιάζει ολόκληρο τον κόσμο, χωρίς διάκριση. Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών στην συνέχεια τολμάει να κρίνει ολόκληρη την Γη και θεωρεί δικαίωμά της να παρεμβαίνει στις υποθέσεις όλων των λαών και όλων των τόπων. Η αμυντική στάση, χαρακτηριστικό της αυτο-απομονώσεως, μεταμορφώνεται κατά τρόπον, ο οποίος αποκαλύπτει πλήρως τις εσωτερικές αντιφάσεις της, σε έναν επ’ αόριστον εκτεταμένο παν-παρεμβατισμό, χωρίς κανέναν χωρικό περιορισμό.

 

 

Το πρόγραμμα του Ζαΐρ  Μπολσονάρο είναι αποκρουστικό!

Συνέντευξη του  Alain de Benoist στον Nicolas Gauthier

Πηγές:

https://www.bvoltaire.fr/alain-de-benoist-le-programme-de-jair-bolsonaro-est-consternant/

 geopolitica.ru

 Εκλεγμένος πρόεδρος της Βραζιλίας τον περασμένο Οκτώβριο (ΣτΜ1), με περισσότερο από το 55% των ψήφων, ο Ζαΐρ  Μπολσονάρο μόλις ανέλαβε τα καθήκοντά του. Η αριστερά, η οποία πολλαπλασιάζει τα αναθέματα εναντίον του (ομοφοβικός, σεξιστής, ρατσιστής, κ.λπ.), μιλά για μια νέα άνοδο του «λαϊκισμού» και λέει ότι η νίκη του ικανοποιεί όλους όσους ο κόσμος θεωρεί ως «δεξιούς και ακροδεξιούς» . Είστε ένας από αυτούς;

Καθόλου. Ο Μπολσονάρο σίγουρα επωφελήθηκε από το τρέχον ρεύμα του λαϊκισμού και κέρδισε την ψήφο των λαϊκών τάξεων που προηγουμένως ψήφισαν για το Εργατικό Κόμμα, αλλά ο λαϊκισμός, σας θυμίζω, δεν έχει ακριβές ιδεολογικό περιεχόμενο. Είναι μόνο ένα στυλ, ένας τρόπος απόκρισης στην πολιτική προσφορά και ζήτηση, και αυτό το στυλ μπορεί να συνδυασθεί με πολύ διαφορετικές ιδεολογίες (ο Luiz Inácio Lula, πρώην πρόεδρος, ήταν επίσης «λαϊκιστής»). Ο δεξιός  πάντα κινητοποιείται  με έναν παβλοφικό τρόπο (ΣτΜ2),  όταν ακούει ότι πρόκειται να αποκατασταθούν  «ο νόμος και η τάξη» Το πρόβλημα είναι ότι ο νόμος μπορεί να είναι άδικος και η τάξη είναι συχνά μόνο μια εγκαθιδρυμένη διαταραχή. Φυσικά, δεν θα κρίνω τις προθέσεις του Μπολσονάρο. Ελπίζω ειλικρινά ότι θα μπορέσει να θέσει τέρμα στην διαφθορά και να αποκαταστήσει την ειρήνη σε μια χώρα,  όπου καταγράφονται 64.000 ανθρωποκτονίες ετησίως (πάνω από μισό εκατομμύριο σε δέκα χρόνια). Αυτό που παρατηρώ ταυτοχρόνως, είναι ότι πρώτα από όλα  ήταν ο υποψήφιος των χρηματοπιστωτικών αγορών (το Χρηματιστήριο του Σάο Πάολο σημείωσε άνοδο  6% την ημέρα μετά την νίκη του), των πολυεθνικώνς, ξεκινώντας από τη Monsanto, και του λόμπι των μεγάλων γαιοκτημόνων (la bancada ruralista), και ότι ήταν οι ευαγγελικές εκκλησίες, ελεγχόμενες από τηλευαγγελιστές της Βορείου  Αμερικής και εμποτισμένες στον σιωνιστικό μεσσιανισμό, οι οποίες του έδωσαν την πιο αποφασιστική υποστήριξη (πρώην Καθολικός, προσηλυτίσθηκε στον ευαγγελισμό, όταν βαπτίσθηκε  συμβολικά στον Ιορδάνη ποταμό το 2016).

 Αλλά για τί τον επικρίνετε ουσιαστικά;

Έχω ακούσει τις διάφορες ομιλίες του Μπολσονάρο και έχω διαβάσει προσεκτικά το πρόγραμμά του, το οποίο θεωρώ αποκρουστικό από πολλές απόψεις. Αφότου αποφάσισε να αποχωρήσει από την Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, ανακοίνωσε την κατασκευή ενός νέου αυτοκινητόδρομου μέσω του Αμαζονίου, το άνοιγμα αυτόχθονων εδαφών, των οποίων οι κάτοικοι θα εκδιωχθούν, στην εκμετάλλευση πετρελαίου και ορυκτών και την συστηματική προώθηση της βιομηχανικής γεωργίας εις βάρος της προστασίας του περιβάλλοντος. Για να το καταστήσει σαφές, κατήργησε το Υπουργείο Περιβάλλοντος, του οποίου οι αρμοδιότητες μεταφέρθηκαν στο Υπουργείο Γεωργίας και ανακοίνωσε την κατάργηση του Υπουργείου Πολιτισμού. Όσον αφορά στο κοινωνικό πεδίο, σκοπεύει να καταφύγει σε σχεδόν πλήρη ιδιωτικοποίηση των δημόσιων επιχειρήσεων, να δημιουργήσει ένα συνταξιοδοτικό σύστημα επενδύοντας συνταξιοδοτικά κεφάλαια, να μειώσει τη φορολογία των πιο ισχυρών βιομηχανικών ομίλων, να αυξήσει τις φορολογικές απαλλαγές για τις υψηλότερες φορολογικές κλάσεις και να πραγματοποιήσει μια σημαντική απορρύθμιση του χρηματοπιστωτικού τομέως. Εάν υπάρχουν Κίτρινα Γιλέκα στην Βραζιλία, θα δυσκολευθούν να δουν κάτι θετικό. Στην διεθνή πολιτική, ο Μπολσονάρο υιοθέτησε την ίδια γραμμή με τον Ντόναλντ Τραμπ στους πιο αμφισβητήσιμους τομείς: μεταφορά της πρεσβείας της χώρας του από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ, άνευ όρων υποστήριξη πρός την Σαουδική Αραβία και το Ισραήλ, δυσπιστία προς την Ευρώπη και εχθρότητα προς την Κίνα και την Ρωσία. Σε αυτό προστίθεται η δεδηλωμένη νοσταλγία του για την δικτατορία που κυβέρνησε την Βραζιλία από το 1964 έως το 1985, η οποία έχει τίποτα που να με ευχαριστεί. Έχω δει, στο παρελθόν, την εγκαθίδρυση ορισμένων στρατιωτικών δικτατοριών, από τους Έλληνες συνταγματάρχες έως τους Αργεντινούς στρατηγούς, περνώντας από τον Πινοσέτ και τα «Παιδιά του Σικάγο» (ΣτΜ3). Έβρισκα την μία πιο θλιβερή από την άλλη.

Ωστόσο παρουσιάζουν τον Μπολσονάρο ως εθνικιστή…

Περισσότερο από εθνικιστής, αυτός ο άνθρωπος, ως χαρακτήρας μάλλον κενός και στερούμενος ηθικών αναστολών, είναι στην πραγματικότητα φιλελεύθερος¹. Αρκεί να δούμε την κουστωδία του. Ο ισχυρός άνδρας της κυβερνήσεώς του, ο οποίος από μόνος του έχει συγκεντρώσει πέντε υπουργικά χαρτοφυλάκια, είναι ο Paulo Guedes, συνιδρυτής της επενδυτικής τραπέζης BTG Pactual, ένας υπερφιλελεύθερος εκπαιδευμένος από την Σχολή του Σικάγο, πρώην μαθητής του Milton Friedman, ο οποίος ίδρυσε επίσης το Ινστιτούτο της Χιλιετίας , με προσανατολισμό ελευθεριακό και υπέρ των φυτοφαρμάκων, πριν υπηρετήσει την στρατιωτική δικτατορία της Χιλής. Ο Υπουργός Εξωτερικών, Ernesto Araújo, είναι αντι-οικολόγος διπλωμάτης που συνδέεται με συμφέροντα γεωργικών επιχειρήσεων. Η Υπουργός Γεωργίας, Tereza Cristina, είναι ο εκπρόσωπος του μεγάλου λόμπι των γαιοκτημόνων (la bancada ruralista). Ο Υπουργός Παιδείας, Ricardo Vélez Rodriguez, ένας Κολομβιανός πολιτογραφημένος ως Βραζιλιάνος, είναι μαθητής του Antônio Paim, πρώην κομμουνιστή διανοούμενου που έχει γίνει εξαιρετικά φιλελεύθερος σήμερα. Και ο κοινός τους γκουρού, Olavo de Carvalho, είναι «στοχαστής» που κατοικεί στις Ηνωμένες Πολιτείες όπου προσφέρει «διαδικτυακά» μαθήματα φιλοσοφίας.

Για μένα, όλα αυτά είναι απαγορευτικά. Κατ’ αρχάς, δεν θα συγχωρήσω ποτέ μια δεξιά στροφή, η οποία συνοδεύεται από μια ισχυρή ανάδυση του φιλελευθερισμού.

 

ΣτΜ1: Εξελέγη τον Οκτώβριο του 2018 και ανέλαβε καθήκοντα Προέδρου της Βραζιλίας τον Ιανουάριο του 2019

ΣτΜ2: όρος για το εξαρτημένο αντανακλαστικό/ερέθισμα, εκ του Ρώσου φυσιολόγου και ιατρού Ιβάν Πάβλωφ

ΣτΜ3: «Chicago boys», 25 περίπου οικονομολόγοι από την Χιλή, οι περισσότεροι των οποίων  σπούδασαν στο Παπικό Καθολικό Πανεπιστήμιο της Χιλής (Pontificia Universidad Catolica de Chile) και έπειτα έκαναν το μεταπτυχιακό τους στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο (University of Chicago). Πολλοί άλλοι απόφοιτοι της Σχολής του Σικάγο τοποθετήθηκαν σε κυβερνητικές θέσεις του καθεστώτος Πινοσέτ.

1. Φιλελεύθερος υπό την κλασική έννοια, υποστηρικτής της ιδεολογίας της ελεύθερης αγοράς.